Adolesan (Ergenlik) Dönemi



ImageKızlarda 10, erkeklerde 12 yaşında başlayan ve ortalama 5 yıl süren ergenlik, çocukluktan erişkinliğe geçiş dönemidir. Bu dönemde fizyolojik, psikolojik ve sosyal yönden birçok değişim bir arada yaşanabilir. Bu dönemde kızlarda 15 -20 cm, erkeklerde ise 20-25 cm boy artışı olur. Vücutta hızlı bir kilo artışı gözlenir. Daha önce salgılanmayan seks hormonlarının salgılanması artar.

Ergenlik döneminde alınan fazla kilolar vücuttaki yağ hücresinin sayısının artmasına sebep olacağından yetişkinlik dönemi için tehlikelidir. Özellikle kız çocuklarında bu dönemde vücut şekli çok önemli hale gelir, kendilerini diğer arkadaşları veya medyada örnek gösterilen kişilerle kıyaslayabilirler. Bunun sonucunda da bilinçsiz diyetler yapıp vücutlarında kalıcı hasarlara yol açabilirler. Günümüzde diyet yaşı gittikçe düşüyor ergenlik döneminde çocuğunuzun bu tür kilo verme isteklerini ciddiye alın ve yanlış bir program yapmasına engel olun ve bir uzmandan yardım almaya çalışın

Gençlerin ne kadar büyüyebilecekleri anne ve babalarından aldığı genler kadar beslenmeleri ile de ilgilidir. Yapılan çalışmalara göre kısa ve şişman olan anne ve babaların çocukları da kilolu ve kısa olmaya daha eğilimlidirler.

Bu dönemdeki hızlı büyüme sebebiyle, beslenme kalitesi, enerji ve besin öğelerinin yeterli ve dengeli tüketimi büyük önem taşır. Buna karşın ev dışında geçirilen zamanın artması ve düzensizleşen yaşam biçimine bağlı olarak pratik ve hazır yemeklerin sıkça tüketilmesi, besin gereksinimlerinin tam karşılanamamasına sebep olabilir.

  • Yetersiz ve dengesiz beslenme sonucunda
  • Boy uzaması yavaşlar veya durabilir.
  • Büyüme ve gelişme eksik kalır.
  • Dengesiz beslenme ve hareketsizlik sonucu şişmanlık görülür.
  • Özellikle kızlarda demir yetersizliği anemisi (kansızlık) görülebilir.
  • Kas oluşumu ve kemik gelişimi istenildiği şekilde tamamlanamayabilir.
  • İyot yetersizliğine bağlı guatr oluşabilir.

Aşırı şişmanlık (obezite) hangi yaşta görülürse görülsün, mutlaka tedavi edilmesi gereken bir durumdur. Kalp hastalıkları, yüksek tansiyon (hipertansiyon), şeker hastalığı (diyabet), yüksek kolesterol, solunum rahatsızlıkları, eklem hastalıkları, adet düzensizlikleri aşırı şişmanlık ile doğrudan ilişkili hastalıklar arasındadır. Aşırı şişmanlık; özellikle kız adölesanlar arasında daha yaygındır. Bu sorunun nedeni, yanlış ve kötü alışkanlıkların yanı sıra, bu dönemde kızlarda adipoz (yağ) dokusunun gelişiminin erkeklere oranla daha fazla olmasıdır.

Kötü beslenmeye bağlı olarak görülen bir diğer sorun da kansızlıktır (anemi). Adet görme (menstrüasyon) ve demir eksikliği, yine bu dönemdeki kızların kansızlığa daha yatkın olmalarına yol açar. Her gün 4-5 köfte kadar hayvansal protein mutlaka alınmalıdır. Bunun yanı sıra, haftada 3-4 tane yumurta tüketilmelidir.

Erişkin kemik kitlesinin yüzde 50’sinden fazlası, ergenlik döneminde (adölesan çağda) oluşur. Kemik kitlesinin maksimum düzeye ulaşabilmesi, günlük kalsiyum gereksiniminin karşılanması ile mümkündür. Kalsiyum alımının yeterliliği, sağlam bir kemik yapısı oluşumunu sağlayarak ileriki dönemde görülebilecek osteoporoz (kemik erimesi) riskini azaltır. Adölesanların gereksinimlerini karşılayabilmeleri için günlük 1300 mg kalsiyuma ihtiyaçları vardır.

Bazı besinlerin kalsiyum oranları

  • 2 bardak süt                 476  mg
  • 2 dilim peynir                292 mg
  • 1 kase yoğurt                222 mg
  • 1 yemek kaşığı pekmez  40 mg
  • 1 kivi                             100 mg
  • 50 gram maydanoz      100 mg

20/11/2008 | Kategori: _ocugum Buyuyor | Yorum (yok) | Yorum Yaz | Kalıcı Bağlantı

Çocuklar İçin Beslenme Stratejileri



cocuk04.jpg
  • Çocuklar için en iyisi düzenli bir beslenme programı içinde beslenmeleridir. Yemekler düzenli olmadığında çocuklar gün boyunca daha fazla abur cubur tüketirler ve bu nedenle de yemek zamanında aç olmazlar. Bu nedenle yemekleri düzeni bir şekilde yeme alışkanlığı kazandırmak iyi olacaktır.
  • Çocuklarınızı yemekle ödüllendirmek yerine sevgi ve ilgiyle ödüllendirin ve yemeği ceza olarak da kullanmayın
  • Yemek zamanı iyi bir aile zamanı olabilir. Çünkü çocuklara besleyici besinleri yemelerini söylemekle bunu göstermek çok daha farklı etki yaratmaktadır. Hem de bu onlara sosyal davranış için olumlu bir model oluşturur.
  • Çocuklara neyi, ne kadar yiyeceklerine karar verme konusunda şans tanıyın.
  • Çocukların öğünleri planlaması ve yemekleri hazırlaması için fırsat verin.
  • Çocukların favori yemeklerine sebzeler ekleyebilirsiniz.
  • Çorbalara sebze veya fasulye ekleyerek zenginleştirebilirsiniz.
  • Çiğ sebzeleri de yemeleri için alıştırabilirsiniz.
  • Çocuklar sebzelerin parlak renkli ve kıtır kıtır oluşunu severler.
  • Sebzeler ve meyvelerle ilgili boyama kitapları bulabilirsiniz
  • Çocuklarınıza neyi, ne kadar yiyeceklerine karar verme konusunda şans tanıyın. Genelde oyun çağı ve okul çağı çocuklar sizin yediklerinizin 1/4 'ü 1/3'ü kadar yemek yiyebilirler. Ayrıca tabağına yemeği servis ederken az miktarda yemek koyup yeniden istemelerini sağlayın.
  • Çocuklar eğer yemekle oynamaya başlamışsa bu onların doydukları anlamına gelir. Bu nedenle çocuğunuzun masadan uzaklaşmasını sağlayabilir veya tabağını alabilirsiniz. Tabağındaki her şeyi bitirmesi için baskıcı davranmayın, çünkü böle davranmanız ileri yaşlarında o besinden hoşlanmamasına veya kilolu olmasına neden olabilir.
  • Aktivite çocuğun iştahını arttırır. Yemeklerden önce biraz aktivite yapmasını sağlamanız veya onunla oynamanız çocuğunuzun acıkmasına ve daha mutlu bir şekilde yemek yemesini sağlayacaktır.
  • Çocukların öğünleri planlaması ve yemekleri hazırlaması için fırsat verin. Onun yemek yemesini zevkli hale getirmek ve besinleri sevdirmek için besinleri onları neşelendirecek şekilde servis etmeye çalışın.
  • Onları zorlamadan yeni besinler denemeye teşvik edin.
  • Bu dönemde çocuklar ve gençler psikolojik olarak dalgalanmalar yaşadıkları için eğer çocuğunuzun vücut ağırlığı ile ilgili bir sıkıntısı varsa ona yaklaşımınızda dikkatli olmalı ve onu kırıcı şekilde bunu dile getirmemelisiniz uzmandan yardım almayı deneyin
  • Eğer içinde bulunduğu şartlardan dolayı dışarıda yemek tüketimleri genelde yağlı ve kalorili oluyorsa evde hazırladığınız besinler besin değeri yüksek ve az yağlı olacak şekilde hazırlanabilir.

20/11/2008 | Kategori: _ocugum Buyuyor | Yorum (yok) | Yorum Yaz | Kalıcı Bağlantı

Okul Çocukları


ImageHiç bir şey ebeveynleri ve aileleri çocuklarının sağlığından daha fazla ilgilendirmez. Birçok çocuk sağlıklı doğar, normal şekilde büyür ve sağlıklı yetişkinler haline gelir. Ama bunu gerçekleştirebilmek için sağlık muayenelerinin, büyüme ve gelişme ölçümlerinin düzenli yapılması gerekmektedir. Çocuğun her yaş için besin gereksinimi ve yiyeceklere olan ilgisi farklıdır.

Beslenme ve öğrenme

Yeterli ve dengeli beslenmiş bir çocuk öğrenmek için hazır demektir. Sağlıklı ve zinde olan çocuklar, öğrenme yeteneği, dayanıklılık ve kendilerine güven konusunda da yeterlidirler. Düzenli yapılan fiziksel aktivite ile beraber yeterli ve dengeli beslenme çocukların sağlıklı kalmasına yardımcı olur.

Sabah kahvaltısı

Çocukların kahvaltıya önemli derecede gereksinimi vardır. Sürekli olarak öğün atlama, çocuğun okul performansı ve başarısı üzerinde negatif etkiler gösterir. Sabah yapılan kahvaltı çocuğun öğrenmesinde daha başarılı olmasını sağlar. Öğrenmek için çocukların enerjiye gereksinimleri olduğu hiçbir zaman unutulmamalıdır. Yapılan çalışmalar kahvaltı yapan çocukların daha başarılı oldukları, daha geç yorgunluk hissettiklerini belirtmiştir. En önemlisi kahvaltı yapan çocuklarda ileri dönemde şişmanlık görülme oranı daha azdır.

Hareket

İyi beslenme, sağlıklı yaşamın bir parçasıdır. Çocuklar fiziksel yönden aktif olmalıdırlar. Günümüzde çocuklar, boş zamanlarda oyun oynamak yerine TV seyretmeyi daha çok tercih etmektedirler. Gerçekte, birçok çocuk 5000 saatini TV izleme ile geçirmektedir. Sağlık uzmanlarına göre, çok TV izleyen çocuklarda fiziksel aktivite düşük ve yaratıcılık olayı da yok denecek kadar azdır. Bu nedenle, uzmanlar TV için harcanan zamanın kısıtlanması ve bunun günde 1 veya 2 saatten fazla olmaması gerektiğini önermektedirler. Fiziksel aktiviteyi ailenizin alışılagelmiş bir davranış ve eğlence haline getirin.

Okul çağındaki çocuklar hayatlarının bundan sonraki dönemlerinde devam ettirecekleri birçok alışkanlığı bu dönemde kazanırlar. Sağlıkları, yeterli ve dengeli beslenmeleri ve fiziksel aktivite yapma durumları bu dönemde daha önemli hale gelir.

Bu yaşlarda çocuklar çevrelerindeki olayları anlamaya ve yorumlamaya başlarlar. Daha fazla büyüdüklerini hissetmek ve hissettirmek için de kendi tercihlerini yapma konusunda mücadele verirler. Artık okul başlamıştır. Evden uzakta oldukları içinde başka kişiler onların besin seçimlerini etkilerler. Yapılan bir çalışmaya göre okul çocuklar için öğretmenleri ve okul arkadaşları anne ve babalarından daha önde gelen birer bilgi kaynağıdır. Tabi günümüz teknolojisinde televizyonun yeri de unutulmamalıdır.

6- 12 yaş arası çocuklar yılda ortalama 5 cm kadar büyürler. Bu da yılda yaklaşık
2,5 kg kadar bir vücut ağırlığında artışa eşittir. Bu nedenle vücut ağırlığındaki artış dengede tutulmalı ve aşırı kilo alımı engellenmelidir.

- Süt, peynir ve yoğurt çocukların güçlü kemiklere, dişlere ve kaslara sahip olmak için gerekli olan protein, kalsiyum ve D vitaminini sağlar.

- Et, tavuk, balık, yumurta, fasulye, fındık ve tahıl ürünleri güçlü kaslar için gerekli olan protein, demir, B vitaminleri ve bazı mineralleri sağlar.
- Ekmek ve tahıl grubu B vitamini, demir, mineral ve posa içerir. Bunlar ayrıca iyi birer kompleks karbonhidrat kaynağı olup çocukların aktiviteleri için gerekli enerjiyi sağlar.

- Sebzeler A vitamini (beta karoten), C vitamini, kompleks karbonhidratlar ve posa içerir. Ayrıca belirli miktarlarda B vitaminleri, potasyum, kalsiyum ve demir mineralleri içerir.

- Meyveler, çocukların cildi, göz ve diş eti sağlığı için gereken A (beta karoten) ve C vitaminini, potasyum ve diğer mineralleri içerir.


20/11/2008 | Kategori: _ocugum Buyuyor | Yorum (yok) | Yorum Yaz | Kalıcı Bağlantı

Okul Öncesi Dönem


ImageErken çocukluk ve oyun dönemimde çocuklar çevrelerinden çok etkilenirler.Bu dönem çocuğun besine karşı pozitif alışkanlık geliştirmesi ve olumlu alışkanlıklar kazanması açısından önemli bir zaman dilimidir. Oyun çağı çocukların ve okul öncesi dönemdekilerin büyüme hızı bebeklere oranla daha düşük olmasına karşın oyun aktiviteleri ve büyüme için ihtiyaçları olan enerjiyi tam almalıdırlar.Küçük çocuklar için sağlıklı beslenme şişmanlık, kalp, kanser ve diğer kronik hastalık risklerini azaltmada yardımcı olur.Küçük çocuklar için özel besinlerden ziyade kalsiyum, protein a vitamini ve demir gereksinimi ihtiyacı artar. Her besin için çocukların farklı seçeneği var aslında. Sütü reddeden çocuğunuza peynir veya yoğurt verebilirsiniz. Çocuğunuza ancak rehberlik yapabilir ve örnek olabilirsiniz ancak onun zorla yemesini sağlayamazsınız ve bunu da yapmamalısınız. Oyun çağındaki çocukların ve okula yeni başlayanların porsiyonları yetişkin porsiyonunun 1/ 3 ü kadar olmalıdır. Bazı yayınlar ise her yaş için 1 yemek kaşığını ölçü olarak öneriri yani 4 yaşındaki çocuk için 4 yemek kaşığı sebze veya 5 yaş için 5 yemek kaşığı sebze 1 öğün için yeterlidir.Çocuklara daha fazlasını vermek yerine normal miktarda verip kendisinin istemesini tercih etmek daha doğrudur.Eğer yemekle oynamaya başlarsa mutlaka yemeği sonlandırın daha fazla yemesi için zorlamayın. Çocuğunuzu temiz tabak kulübüne üye yapmaya çalışmayın veya arkandan ağlar hikayesini anlatmayın bu davranış ilerde yemekten nefret etmesine farklı yeme bozukluları oluşmasına neden olabilir.5-6 yaşta günden güne iştah farklılıkları normaldir bunu hemen sorun haline getirmeyin

Besinler çocuğun hayatında her yaşta önemlidir. Çevreden gördükleri her türlü değişikliği yapmayı kendilerine hedef edinirler. Sizin veya bakıcılarınızın yemek seçimleri minik bedenlerin fiziksel gelişimi için önemlidir. Bu minik bedenlerin yaşı kaç olursa olsun sizinle aynı besin öğelerine ihtiyaç duyarlar yalnızca miktarlar sizinkilerden farklıdır.

1- 2 yaşındaki çocuklara az yağlı süt yerine normal yağlı süt tavsiye edilmektedir. Çünkü hızlı bir büyümenin gerçekleştiği bu dönemde bu yağ enerji kaynağı olarak kullanılır. Ayrıca normal sütteki kolesterol çocuğun beyin gelişimine de katkıda bulunur.


20/11/2008 | Kategori: _ocugum Buyuyor | Yorum (yok) | Yorum Yaz | Kalıcı Bağlantı

0-1 Yaş Çocuk Beslenmesi


ImageYeni doğan bir bebek için en ideal besin ‘anne sütü’dür. 2 yaşına kadar bebeğinizi emzirmeye devam edebilirsiniz. Anne sütü bebeğin tüm besin ihtiyacını ilk 6 ay tamamen karşılamaktadır. Bu süre içinde başka ek besinleri ilave etmeye ihtiyaç yoktur. Ancak altıncı aydan sonra, anne sütü alan bebeklere ek gıdalar başlanmalıdır. Böylece bebeğinizin diğer besinlerle de tanışmasını sağlayıp, sağlıklı ve dengeli gelişimine katkıda bulunmuş olacaksınız. Bebeğin yalnızca anne sütüyle beslendiği ilk 6 aylık dönemde, su kaybına yol açan hastalık halleri dışında su verilmesine de ihtiyacı yoktur çünkü bebeğiniz anne sütünden bu ihtiyacını karşılamaktadır. (Anne sütünün yaklaşık %90’ı sudur.)Eğer, ishal gibi mutlaka su verilmesi gereken bir durum söz konusuysa, kaynamış ve sonra soğutulmuş su verilmelidir.

Anne sütünün yararları:

Bebek için;

  • Anne sütü bebeğin enerji ve besin öğesi gereksinimlerini en uygun sekilde karşılayan tek besindir
  • Bebeğin henüz tam olarak gelişmemiş sindirim sistemine en uygun hazmı kolay olan bir besindir
  • Anne sütü alan bebeklerde solunum yolu, orta kulak ve gastrointestinal sistem hastalıkları daha az görülür.
  • Bazı kronik hastalıkların oluşum riski azalır (obezite, tip 2 diyabet)
  • Her zaman sterildir ve ısı derecesi bebek icin uygundur
  • Bebekler icin alerjik ozellik göstermez
  • Çene ve diş sağlığı için yararlıdır
  • Bebekte anemi görülmesini önler 

Anne icin;

  • Ucuz ve ekonomiktir
  • Herhangi bir hazırlama işlemine gerek yoktur
  • Meme ve over kanserinin görülme oranını düşürür.
  • Doğum öncesi ağırlığa dönme hızını çabuklaştırır
  • Anne ve bebek arasındaki duygusal bağı kuvvetlendirir

Ek besinlere baslarken dikkat edilmesi gereken noktalar:

  • Her yeni besine tek tek ve az miktarlarda (1 – 2 çay kaşığı) başlanmalı, her gün miktarı giderek artırılmalıdır.
  • Yeni bir ek besin bebeğin öğünlerine 1 – 2 gün ara ile eklenmelidir.
  • İlk kez verilen yiyeceklerin alerji yapıp yapmadığı kontrol edilmelidir.
  • Bebek bir besini aldıktan sonra alerji belirtisi gösterirse besin kesilmeli, 15-20 gün sonra tekrar denenmelidir.
  • Besinler kaşık ya da fincanla başlangıçta az miktarlarda verilmelidir ve anne bebeği oturur pozisyonda beslemelidir.
  • Ek besinler bebek açken denenmeli, istemiyorsa israr edilmemelidir, daha sonra tekrar
  • denenmelidir.Bebeğin öğün saatleri belirli olmalıdır. Böylece bebeğin ileriki yaşamının da düzenli saatlerde beslenmesine zemin hazırlamış olunur.

 İlk başlanacak ek besinler elma veya şeftali suyu ile yoğurttur. Bunları izleyerek diyete sebzeler, diğer meyve suları, yumurta, etler eklenir. Sebze yemekleri ve çorbaları her gün taze olarak pişirilir.

6. ay ve sonrası

  • Anne sütü var ise mutlaka devam edilmelidir.
  • Ancak anne sütü yok veya yetersiz ise Devam maması  kullanılabilinir.  Bunun yanı sıra meyve suyu (elma veya şeftali), yoğurt, sebze çorbası(patates, havuc, kabaktan olusan) beslenme planına ilave edilebilir.
  • Bebeğe çok miktarda çorba, vb ek gıda vererek zorlanmamalıdır, bu ürüne karşı tepki oluşturacak ve bebek diğer ek besinlere tepki gösterecektir.Patlıcan ve mantar 1 yaşından önce bebeğe yedirilmemelidir. Alerjik etki gösterebilirler.

7. ay

  • Anne sütü var ise  mutlaka devam edilmelidir.
  • Yumurta sarısı ( 1/8 ölçüsünde başlanıp gün aşırı verilerek arttırılabilir)
  • Ekmek içi, pirinç, muhallebi eklenebilir.
  • Meyve suyu ve Meyve püresiYoğurt (Ev yapımı)
  • Kırmızı et, tavuk eti, balık eti
  • Bitkisel yağlar
  • Sebze püre veya sebze çorba
  • Pekmez, meyve suyuna karıştırılabilir. (Kalsiyum içeren gıda ile tüketim aralığı 1 saat olmalıdır)
  • Devam mamaları  bebeğin beslenme planına eklenmelidir.

8. ay

  • Anne sütü var ise  mutlaka devam edilmelidir.
  • İyi ezilmiş ev yemekleri (kıymalı ve sebzeler)
  • Pastörize peynir
  • Tahıl- kuru baklagil ezmeleri
  • Pekmez( yoğurt veya süt içine karıştırılmadan verilmelidir taze meve suyu veya püresi ile karışabilir)
  • Yoğurt
  • Devam mamaları

12.ay

Aile sofrasına oturtulup kendi deneyimlerine göre seçim yapması sağlanmalıdir.

(ev yemekleri,dolmalar, vb.)

20/11/2008 | Kategori: _ocugum Buyuyor | Yorum (yok) | Yorum Yaz | Kalıcı Bağlantı